Bánh bá trạng & Tết Đoan Ngọ 5/5

Đang detox ko được ăn mà cứ kỉu này hoài chắc chết sớm. Tui là tui tính kĩ lắm gòi, ngày 5/5 là nhằm ngày cuối detox, tui sẽ mua bánh bá trạng về bỏ tủ lạnh và hum sau sẽ bỏ lò viba cho nóng mềm mà đem ra nhấm nháp. 1 năm bánh bán có mấy ngày, chỉ bán từ mùng 2 đến giữa trưa 5/5 là dẹp sạch hết. Ko mua kịp là nghỉ ăn. Nhà hàng Tàu như kiểu Ocean Palace, Royal Garden này nọ nhiều chỗ gói ngon zã man con ngan. Còn ko thì ra khu đèn 5 ngọn, chợ Phùng Hưng ở q5 ấy, tui hay đi buổi tối, chả bik ban ngày có bán ko.
WARNING :
Hiện giờ Sài Gòn trên các diễn đàn nhiều chỗ rao là bán bánh Bá Trạng nhưng toàn là hàng gọi là Wanna be Bak Chang Dumpling chứ ko phải hàng Authentic. Như cái chỗ mà trên các forum giới thiệu là 5 năm 1 thương hiệu cô Phượng gì đó chẳng hạn, bánh ko hề có đậu phọng với cái mùi thuốc bắc đặc trưng mà cũng vỗ ngực đi bán bánh Bá Trạng. Trong khi đó cái đậu phọng chính là cái điểm mấu chốt của cái bánh này. Bánh bá trạng của người Tiều có đậu phọng, người Quảng ko có nhưng vẫn phải có cái mùi thuốc bắc rất đặc trưng của bánh chứ ko phải là gói như bánh chưng rồi nhận là bá trạng. Ngon dở chính là phụ thuộc vào cái đậu phọng có vừa mềm vừa giòn vừa thơm mùi thuốc bắc đặc trưng hay ko. Nếu ko có đậu phọng, hay ko có mùi thuốc bắc thì cái mà bạn ăn chỉ là Bánh chưng có nhân cách điệu, ko phải bánh bá trạng nhé !  Tui mua ăn mà mới vào hỏi xong bị bạn ý trả lời như tát vào mặt, kiểu là có hình đó, ngu ko coi thì ráng mà chịu. Người ta ăn toàn khen ko đủ bán, năm nào cũng gói vậy. 
Rõ khổ thân tui, mất tiền ngu mà còn bị chửi. Tốt nhất cứ đến chợ Phùng Hưng mà chiến. Đừng nhào zô cái cô Phượng 5 năm 1 thương hiệu kia. Sợ wá trời !
=
IMG_7400 copy.jpg (600×450)
=
Ngày xưa coi Tây Du Ký hay nghe nhắc tết đoan ngọ mà chả bik tết đoan ngọ là tết gì. Ngày xưa hay bị bà nội bắt ăn cơm rượu mặc dù chỉ ưng rượu, chả thích cơm. Bây giờ thì đi ngoài đường thấy bán cơm rượu, thấy tết đoan ngọ nhưng không thấy mấy thú vị lắm với ngày tết này. Có điều… xuống khu Q5 thấy người Hoa họ bán bán ú jì mà nó to zã man. Hem có phải bé tẹo như bánh của người Việt mình.
Ăn có khác gì hem ta ?
Có, khác nhiều và lạy hồn nó ngon. Cái bánh loại tam giác nhỏ thì to hơn cái bánh zò , nhân thịt, tôm khô, đậu và trứng muối, bánh to bẹp bẹp hình chữ nhật thì trong đó có đủ thứ từ bạch quả, nấm, thịt, đậu, trứng muối, tá lả chứ hem như bánh ú mặn của mình chỉ có nếp, đậu với thịt chỉ nhỏ bằng nắm tay.
=
Bánh Ú (3).jpg (550×594)
=
Bánh bá trạng (Bak Chang Dumplings)
Bánh bá trạng là một loại bánh của người Hoa, thường được dùng để cúng trong dịp tết Đoan Ngọ (mùng 5/5 âm lịch). Nhìn về hình dáng bên ngoài, bánh bá trạng tương tự như bánh ú mặn của Việt Nam, nhưng to hơn, có nhiều nhân hơn. Nhân của bánh này rất là phong phú, có nấm, tôm khô, đậu, bạch quả, hạt sen, trứng muối… Nguyên liệu đầu tiên để làm bánh bá trạng phải kể đến là đậu phộng luộc, được chế biến khá công phu. Người ăn sẽ cảm nhận được vị bùi, béo của đậu phộng, vị mặn của thuốc bắc và mùi thơm của thảo dược. Bánh bá trạng của người Tiều bắt buộc phải có đậu phộng. Mà đậu phọng càng thơm mùi thuốc bắc, càng đặc sắc thì là bánh càng ngon. Còn bánh của người Quảng thì ko có đậu phọng như vẫn fải có cái mùi thuốc bắc đặc trưng.
Lá để gói bánh là lá tre, nhưng hiện nay thông dụng nhất là gói bằng lá dong, vì tính tiện dụng của lá dong và một phần cũng là do lá dong không làm thay đổi mùi vị của bánh sau khi nấu. Tui nghe nói gói mấy cái bánh tam giác chóp nón nó khó hơn gói bánh chưng bánh tét vì dây chỉ được quấn 1 vòng và quấn sao cho nó vừa , chặt wá thì bánh ko chín, lỏng wá thì bủng nước. Và nhà người Hoa chủ yếu truyền nghề cho con trai, y chang gói bánh chưng VN mình. Bạn con zoi có 1 thèng ku làm bánh củ cải với gói bánh này ngon lắm. Mà giờ thèng nhỏ đi du học ở Úc zồi, hem ai gói cho ăn nữa hết trơn.
Ở chợ Phùng Hưng bán có mấy loại: loại tam giác nhỏ bằng cái bánh giò giá 40k, loại bánh vuông giá 80 – 100k. Có bánh của người Tiều lẫn người Quảng luôn.
Khi ăn cái bánh này, nó sướng hơn ăn bánh chưng, bánh tét hay bánh ú mặn bình thường nhiều vì sẽ vừa có nếp mới, đậu phọng thơm béo mùi thuốc bắc, mùi tôm khô, lạp xưởng, thịt heo, trứng muối, có nấm với hạt sen zô nhai cho nó đỡ ngán. Do tính đặc thù nên bánh bá trạng thường chỉ xuất hiện vào dịp tết Đoan Ngọ (kiểu bánh chưng tết Việt), mà thiệt tình bánh chưng muốn ăn vẫn có wanh năm, muốn mua là có, sao cái bánh của nợ này nó ko có vại chài. 1 năm chờ dài mỏ, méo mõm tới đúng ngày mới có mà ăn.
=
679dafb9cf36efdb5a678c778691d042b178c47f.jpg (600×450)
=
Bánh ú ngoài Bắc hình trụ
Bánh ú trung-nam hình chóp nón béo tẹo
Còn cái bánh bự bành ki tổ nái của người Hoa tui thấy là bánh… bá trạng.
=
=
Ngoài bánh ú lá tre thì bánh bá trạng là 1 phần không thể thiếu để cúng trong dịp này. Để ăn đúng điệu người Hoa thì khi ăn bánh bá trạng phải ăn chung với… đường cát trắng. Vụ này không phải ai cũng làm theo được. Như tui là thôi gòi đó. Chịu thua. Nhưng tui thấy nhiều người thích ăn kiểu đó lắm nha, con zoi với bà nội tui cũng toàn ăn bánh chưng với đường cát. Tui thì bó tay, tui là phải ăn với dưa món.
=
IMG_7393 copy.jpg (450×600)
=
Bánh bá trạng nhà bạn con zoi làm
=
IMG_7394 copy.jpg (600×450)
=
To bằng cái bánh zò
=
IMG_7400 copy.jpg (600×450)
=
Mà hẻm có hạt sen
hix…
=
IMG_7411 copy.jpg (450×600)
=
Này thì là bánh ngọt
wằm 1 fát… dai dai, hem thích
Tui là động vật ăn thịt, tui thích đồ mặn, và có thịt ^_^
=
54.jpg (405×305)
=
Bánh ú tro
Theo sách “Phong thổ kí” thì Tết Đoan Ngọ được gọi là Tết Đoan Dương. Đoan Ngọ là bắt đầu giữa trưa (Đoan: mở đầu, Ngọ: giữa trưa). Còn Dương là mặt trời, là khí dương, Đoan Dương có nghĩa là bắt đầu lúc khí dương đang thịnh. Sở dĩ Tết này gọi là Tết Đoan Ngọ, chính vì tháng 5 là lúc bắt đầu trời nắng to, khí dương đang thịnh như mặt trời vào lúc giữa trưa. Theo quan niệm Đông phương thì phương Nam là chính ngọ, mà ngọ là ngôi dương cho nên Tết này gọi là Tết Đoan Dương. Ở Trung Quốc, họ gọi Tết Đoan Ngọ là Tết Trùng Ngũ vì là hai con số 5 gặp nhau, mồng 5 tháng 5.
Truyền rằng, vào cuối thời Chiến Quốc, có một vị đại thần nước Sở là Khuất Nguyên. Ông là vị trung thần nước Sở và còn là nhà văn hoá nổi tiếng. Tương truyền ông là tác giả hai bài thơ Ly tao và Sở từ, nổi tiếng trong văn hóa cổ Trung Hoa, thể hiện tâm trạng buồn vì đất nước suy vong với hoạ mất nước. Do can ngăn vua Hoài Vương không được,lại bị gian thần hãm hại, ông đã uất ức gieo mình xuống sông Mịch La tự vẫn ngày mùng 5 tháng 5. Thương tiếc người trung nghĩa, mỗi năm cứ đến ngày đó, dân Trung Quốc xưa lại làm bánh, quấn chỉ ngũ sắc bên ngoài (ý làm cho cá sợ, khỏi đớp mất) rồi bơi thuyền ra giữa sông, ném bánh,lấy bỏ gạo vào ống tre rồi thả xuống sông cúng Khuất Nguyên. Ngoài ra, có truyền thuyết khác về sự bắt nguồn của ngày tết Đoan Ngọ, nhiều nguồn tin cho rằng tập tục tết Đoan Ngọ là bắt nguồn từ Hạ Chí trong thời cổ, có người thì cho rằng, đây là sự tôn sùng vật tổ của người dân vùng sông Trường Giang
=
Ở Việt Nam, ít người biết chuyện Khuất Nguyên, mà chỉ coi mùng 5 tháng 5 là “Tết giết sâu bọ” – vì trong giai đoạn chuyển mùa, chuyển tiết, dịch bệnh dễ phát sinh. Người ta quan niệm, trong ngày này, các loài sâu bọ đều hoảng hốt, trốn chạy vì nhà ai cũng có bữa cỗ “giết sâu bọ” vào sáng sớm, với hoa quả đầu mùa. Đào mịn lông tơ, mận đủ mùi chua ngọt, chuối ta mập mạp, dưa hấu bổ dọc thành những chiếc thuyền rồng sơn son mịn cát lóng lánh như lân tinh, dứa còn nguyên cái mũ miện xanh rờn óng bạc, nhưng cái lòng nó vàng tươi khêu gợi. Và đương nhiên không thể thiếu món rượu nếp.
Thành lệ, cứ đến sáng sớm ngày mồng 5, người ta cho trẻ ăn hoa quả, rượu nếp, trứng luộc, kê, bánh đa, mận, muỗm, dưa hấu, uống nước dừa… bôi hồng hoàng vào thóp đầu, vào ngực, vào rốn để giết sâu bọ. Người lớn thì uống rượu hòa ít tam thần đơn hoặc bôi phẩm hồng vào thóp đầu, vào ngực, vào rốn để trừ trùng. Trẻ em giết sâu bọ xong khi còn ngồi trên giường, rồi rửa mặt mũi, chân tay xong bắt đầu nhuộm móng tay móng chân, đeo chỉ ngũ sắc. Em gái đến độ tuổi xâu lỗ tai cũng chọn ngày này mà xâu. Nhiều người mua bùa chỉ đeo cho trẻ con. Bùa kết bằng chỉ ngũ sắc, kết theo hình hoa sen, quả đào, quả ớt… Lại may áo lụa mang đến các cửa chùa, cửa tĩnh in dấu vẽ bùa rồi mặc cho trẻ, có ý trừ ma tà cho khỏi quấy.
=
P/S :
Phần chữ in nghiêng là tổng hợp và sưu tầm, ko phải tui viết.
Trân trọng

3 thoughts on “Bánh bá trạng & Tết Đoan Ngọ 5/5

  1. món ghiền nè. Đặc biệt là cái nếp có đậu phộng và có cái mùi thơm đặc biệt quá xá là ngon. Tết 5/5 chờ đợi cái bánh này mỏi mòn và ghét cái bánh ú nước tro cay đắng.

  2. huhu bánh này ngon banh họng chị ơi. Năm nào mẹ em cũng đặt chục cái để dành ăn. Em thích ăn cùng với đuờng cát trắng, ăn trúng khúc có trứng muối là tọet vời, bùi bùi thơm thơm..Bên này em từng ăn qua lọai bánh hao hao thế, mà bên trong có hạt dẻ nữa, nhưng vẫn thích món này hơn :”>

Leave a Reply to Hoang Ngan Cancel reply